SULFUR DIOXIDE EMISSION SA BULKANG TAAL, TUMAAS

Marlon Luistro

Tumaas ang sulfur dioxide emission sa Bulkang Taal nitong Huwebes.

Sa inilabas na advisory ng Phivolcs kaninang alas-7 ng gabi, sinabi nitong nakapagtala ng 10,718 tonnes ng volcanic sulfur dioxide emission mula sa Taal Main Crater na lumikha ng volcanic smog o vog sa Taal Caldera.

Umabot din sa 6,612 tonnes kada araw ang average ng ibinubugang sulfur dioxide ng bulkan ngayong buwan ng Setyembre at patuloy na tumataas ang emission mula pa noong July 15, 2022.

Mula rin noong nakaraang buwan ay mayroong naobserbahang degassing activity sa proma ng upwelling ng volcanic fluids sa main crater lake at pagbuga ng naglalakihang mga steam rich plumes o usok na may taas na 2500 metro sa Taal Volcano Island.

Ngayong umaga ay namataan din ang vog ng mga residente ng bayan ng Laurel, Agoncillo at Sta. Teresita.

Babala ng Phivolcs, ang vog ay binubuo ng mga pinong droplets na naglalaman ng volcanic gas gaya ng sulfur dioxide na acidic at maaaring magdulot ng pagkairita ng mga mata, lalamunan at baga depende sa gas concentration at sa tagal ng exposure.

Sensitibo aniya sa vog ang mga may iniindang karamdaman gaya ng ashtma, lung disease at heart disease, senior citizens, buntis at mga bata.

Bilang pag iingat sa masamang epekto ng vog sa kalusugan ay pinapayuhan ang mga taong limitahan ang kanilang exposure, iwasan ang lumabas at manatili lamang sa loob ng bahay, isara ang pinto at bintana ng bahay para mablock out ang vog.

Pinapayuhan din ang mga taong magsuot ng N95 facemask, uminom ng tubig para mabawasan ang pagkairita ng lalamunan at kung kabilang sa mga sensitibong grupo ay bantayan ang sarili at humingi ng tulong sa doktor kung kinakailangan.

Ayon pa sa Phivolcs, maaari din aniyang mag-generate ng acid rain tuwing may pag-uulan at volcanic gas emission na maaaring makasira sa mga pananim at maapektuhan ang mga bubong ng bahay at gusali.

Nananatili naman sa Alert Level 1 ang Bulkang Taal at naroon pa rin ang panganib ng steam-driven o phreatic na pagputok, volcanic earthquakes, minor ashfall at pagbuga ng nakamamatay na volcanic gas.

Kayat paalala ng Phivolcs, bawal pa rin ang pumunta sa Taal Volcano Island na idineklarang permanent danger zone lalo na sa mga lugar  ng main crater at Daang Kastila Fissure.

DIOCESE OF LIPA: VOG-HIT RESIDENTS AROUND TAAL VOLCANO NEED FACE MASKS

đź“· LASAC

Sonny T. Mallari

The Catholic Church in Lipa City in Batangas province has asked for donations of N95 masks to distribute to residents affected by volcanic smog or vog from Taal Volcano in Batangas province.

The volcano has been spewing thick steam-laden plumes since Thursday, posing environmental and health risks to nearby communities.

The Lipa Archdiocesan Social Action Center (LASAC) of the Diocese of Lipa posted its appeal for face masks on its Facebook page.

The donations could be sent to Laforce Building, St. Francis de Sales Major Seminary Compound, in Barangay Marawoy, Lipa City. The charity group also accepts cash donations via Gcash (tel. 09665726244) of Fr. Jayson Siapco.

“There is still a need for N95 (masks) especially the areas near the Taal Volcano,” the Lasac said, as reported on Friday night by CBCP News, the news and communication arm of the Catholic Bishops’ Conference of the Philippines.

On Friday, the Philippine Institute of Volcanology and Seismology (Phivolcs) reported the volcano emitted 13,572 metric tons of sulfur dioxide (S02), produced significant vog that rose to 3,000 meters.

Phivolcs also observed an “upswelling of hot volcanic fluids” in the main crater lake of Taal and six volcanic tremors lasting from three to seven minutes.

On Aug. 7, the volcano spewed 17,141 MT of SO2, which was about three times higher than the average of the previous recordings. Prior to this period, Taal’s SO2 emissions have been at an average of 7,818 MT a day since July 15, an increase from the average of 1,289 MT daily between May and mid-July.

According to Phivolcs, vog consists of fine droplets that contain volcanic gas, such as SO2, which is acidic and can cause irritation of the eyes, throat, and respiratory tract.

Residents in the communities around the volcano were asked to limit their exposure to vog.

“Avoid outdoor activities, stay indoors and shut doors and windows to block out vog,” Phivolcs said.

It said that a sulfurous stench was also reported in the villages of Banyaga in Agoncillo town; Poblacion 5, Boso-boso, and Gulod in Laurel; and Talisay town proper.

The other localities in Batangas round the lake are the towns of Sta. Teresita, San Nicolas, Alitagtag, Cuenca, Balete and Mataasnakahoy; and the cities of Tanauan and Lipa.

On Friday, Agoncillo Mayor Cinderella Valenton-Reyes led local authorities in the distribution of N95 face masks to affected residents in the villages of Banyaga, Bilibinwang and Barigon. They also provided medicines and vitamins for children and infants to protect them from the toxic volcanic smog.

“Maging handa at alerto lamang po tayo sa lahat ng oras at palaging manalangin na malagpasan po natin ang krisis na ating kinakaharap,” the local government appealed to residents in a statement posted on social media.

Taal has had several phreatic or steam-driven explosions since its major eruption in January 2020. On July 1, Phivolcs lowered the warning status of Taal Volcano to alert level 1 (low-level unrest) from alert level 2 (decreased unrest).

State seismologists said that while Taal’s alert level had been lowered, this did not mean that the volcano no longer posed any danger.

“Alert level 1 prevails over Taal Volcano, which means that it is still in abnormal condition and should not be interpreted to have ceased unrest nor ceased the threat of eruptive activity,” the agency said.

It said the warning status may be raised to alert level 2 if there is an uptrend or pronounced change in monitored parameters indicating unrest.

MGA PANANIM NANUYO DAHIL SA VOG NG BULKANG TAAL

đź“· DA RCPC Calabarzon

Marlon Luistro

Nasira ang ilang mga pananim sa mga probinsya ng Batangas, Cavite at Laguna na malapit sa Bulkang Taal dahil sa nakalalasong sulfuric dioxide sanhi ng volcanic smog o vog.

Nanuyo ang mga pananim na palay sa Laurel, Batangas na matatagpuan may 11 kilometro sa Kanluran ng Bulkang Taal.

Habang nasira at nanuyo rin ang mga pananim na palay sa karatig bayan ng Nasugbu, Batangas na 35 kilometro sa Kanluran ang layo sa Bulkang Taal.

Maging ang bayan ng Lian sa Batangas ay natuyuan din ng mga pananim na palay.

Pati mga pananim na gabi, kamoteng kahoy, herbs, ornaments, talong at lettuce sa Tagaytay City, Cavite wala ring ligtas at nanuyo sa pinsalang dala ng vog ng Bulkang Taal.

Ang mga lettuce sa karatig-bayan ng Silang sa Cavite, nanuyo rin.

Maging ang mga pananim na palay, talong at ornamentals natuyuan din ng mga dahon.

Ayon sa Regional Crop Protection Center ng Department of Agriculture Calabarzon, dahil ang pagputok ng bulkan ay isang natural na pangyayari, walang paraan upang makontrol ang pagkakaroon ng vog. Kung ang inyong tanim ay naapektuhan ng sulfuric acid toxicity sanhi ng vog, pinapayuhan na gawin ang ilang mga hakbang gaya ng

pag-spray ng malinis na tubig sa mga dahon ng halaman pagkatapos umulan upang mahugasan ang dahon at maalis ang acid na dulot ng pag-ulan

Pwede rin aniyang maglagay ng fertilizer o abono upang mabigyan ng nutrisyon ang halaman at makarecover ito.

Puwede ring mag-apply ng kaibigang amag na Trichoderma upang mabigyan ang halaman ng karagdagang tibay laban sa mga mikrobyong dulot ng pagkakaroon ng vog.

Maaari ring bubungan ng malinaw na plastic ang taniman o kaya ay magtanim sa loob ng screenhouse.

Kapag nakitaan ng sintomas ang inyong mga tanim ay mangyaring  magreport lamang sa pambayan o panlalawigang agrikultura at sa DA RCPC Calabarzon.

Matatandaang nito lamang Linggo, Agosto 7, ay nagbuga ng 17,141 tonelada ng sulfur dioxide na may taas na 1500 metro ang Bulkang Taal, na ayon sa Phivolcs ay pinakamataas simula nang ibaba sa Alert Level 1 ang Bulkan.

IBINUBUGANG SULFUR DIOXIDE NG BULKANG TAAL, PATULOY NA NATAAS – PHIVOLCS

Marlon Luistro

Patuloy pa rin ang pagtaas ng  ibinubugang Sulfur Dioxide o S02 ng Bulkang Taal sa lalawigan ng Batangas.

Sa inilabas na advisory ng Phivolcs bandang alas-11 ng gabi kagabi, sinabi ng Phivolcs na umabot sa 17,141 tonelada kada araw ng volcanic sulfur dioxide ang ibinuga ng Bulkang Taal.

Pinakamataas yan simula nang ibaba sa Alert Level 1 ang Bulkan noong July 11.

Habang mula July 15 naman ay umaabot sa 6,041 tonelada kada araw ang average SO2 flux mula sa 1,289 tonelada kada araw na naitala mula Mayo.

Kapanisin pansin din aniya ang pagtaas ng degassing sa panununbmalik ng upwelling sa Taal Main Crater Lake at ang pagbuga ng makapal na usok sa mga nakalipas na araw.

Mayroon ding naitalang tatlong pagyanig o tremor events na tumagal ng siyam na minuto sa nakalipas na mga araw.

Ayon sa Phivolcs, nananatili pa rin sa Alert Level 1 ang Bulkan kayat bawal pa ring puntahan ang Taal Volcano Island na idineklarang permanent danger zone lalong lalo na sa palibot at loob ng main crater at Daang Kastila Fissure.

PAGTAAS NG  DEGASSING ACTIVITY, NAOBSERBAHAN SA BULKANG TAAL

Marlon Luistro

May naobserbahang pagtaas sa degassing activity sa main crater ng Bulkang  Taal sa Batangas Miyerkules ng umaga.

Ayon sa Phivolcs, nagbuga ng  12,125 tonelada ng volcanic sulfur dioxide o SO2 gas. Pinakamataas yan simula nang ibaba sa Alert Level 1 status ang Bulkan noong  June 11.

Sa mga  nakalipas  na araw ay kapansin pansin din ayon sa Phivolcs ang  pagtaas ng degassing activity kasabay ng panunumbalik ng upwelling sa main crater lake at pagbuga ng makapal na usok.

Nabalot  din ng  volcanic smog o vog ang kanlurang bahagi ng Taal Caldera kahapon at ngayong umaga na may kasamang pagkapal sa bayan ng Laurel at sa Banyaga, Agoncillo, Batangas, kung saan may nadulot na sira sa halaman sa tala ng mga opisyal ng munisipyo.

Habang may naulat din aniya ang mga naninirahan sa Tagaytay at sa Bugaan East, Laurel, Batangas ang masangsang na amoy ng asupre. Nakapagtala naman ng siyam (9) na low-frequency events kabilang ang tremor na tumagal nang 8 hanggang 12 minuto sa nakalipas na araw ng pagmamanman.

Ayon sa  Phivolcs, labis yan sa baseline na bilang ng mga volcanic earthquakes sa Taal.

Pinaalalahanan naman ng Phivolcs ang mga mamamayan na ang vog ay isang uri ng polusyon sa hangin na sanhi ng mga bulkan.

Ang mga taong sadyang mas maselan sa masamang epekto ng vog ay ang mga may karamdaman gaya ng hika, sakit sa baga at sakit sa puso, mga matatanda, mga buntis, at mga bata.

Kayat bilang pag iingat ay pinaalalahanan ang mga lugar na nakararanas ng vog na bawasan ang pagkakalantad o exposure sa vog.

Dapat ding  iwasan ang mga gawaing panlabas o manatili na lamang sa loob ng bahay at isara ang mga bintana at pintuan upang maiwasang makapasok ang vog sa loob ng bahay.

Gumamit ng nararapat na N95 face mask o gas mask bilang proteksyon sa sarili. Kailangan ding uminom ng maraming tubig upang maibsan ang iritasyon o paninikip ng daluyan ng paghinga.

Kung kabilang naman sa mga maselan sa vog ay siguraduhing subaybayan ang inyong kalagayan at agarang magpatingin sa doktor o sa barangay health unit kung kinakailangan, lalo na kung may malalang epekto na nararanasan.

AABOT SA 10 METRONG SINKHOLE, NAMATAAN SA HARAP NG BAHAY SA TAAL

đź“· Marlon Luistro

Marlon Luistro

Taal, Batangas – Kasunod ng malalakas na mga pag-uulang dala ng thunderstorms sa nakalipas na mga araw ay isang 10 metrong lalim na sinkhole ang namataan sa loob ng bahay ng isang residente ng Barangay Apacay, Taal, Batangas.

Maswerteng wala namang naiulat na  namatay o nasaktan sa nangyaring  pagguho ng lupa at wala ring nasirang gamit.

Kwento ng may ari ng bahay na si Pepito Balbacal, Lunes ng umaga nang unang mapansin ng kanyang misis ang sinkhole kasunod lamang ng malalakas na mga pag-uulan.

Sinilip niya ang  lugar at laking gulat na lamang niya nang makita ang malalim na hukay malapit mismo sa entrance gate ng kanyang bahay.

Bago pa man mabuo ang sinkhole ay may mga bitak nang nakita sa kanyang bahay bunsod ng pagputok ng bulkan pero di naman aniya gumuho ang  lupa nito.

Kayat malaki ang paniwala niya aniyang lumambot na ang lupa kasunod ng malalakas na buhos ng ulan at pagbaha kayat tuluyang bumigay na ito at namuo ang sinkhole.

Agad naman niyang ipinagbigay alam sa barangay ang insidente at naitawag na ito sa lokal na pamahalaan ng Taal.

Nangangamba naman si Balbacal na baka sunod nang gumuho ang  kanyang bahay sakaling muli na namang bumuhos ang malakas na pag-ulan na magpapalambot aniya sa lupa.

Bago pa man tuluyang gumuho ay nais niyang isalba man lang ang sasakyang nakagarahe sa kanyang tahanan. Kaya’t nananawagan siya sa lokal na pamahalaan ng Taal at sa mga kinauukulan na agad na aksyunan ang nasabing sinkhole at kung maaari ay tabunan muna ito ng lupa.

Kinordonan na ng lokal na pamahalaan ang bahay pati na ang barangay road na  malapit sa namataang sinkhole.

Ayon naman kay Taal Mayor Pong Mercado, sa ngayon ay hindi na muna pinalalapitan sa mga tao ang lugar malapit sa  kinakitaan ng sinkhole.

Hindi na rin muna pinadadaanan ang barangay road na kalapit nito para na rin sa kanilang kaligtasan.

Kasunod ng panawagan ng may ari ng bahay na kung pupuwedeng tambakan na muna ang nakitang sinkhole ay sinabi ni mayor na hindi muna tatambakan ng lupa ang malalim na butas habang hinihintay pa niya ang magiging rekomendasyon ng  mga eksperto mula sa Phivolcs at DENR Mines and Geosciences Bureau kung ano nga ba ang maaaring gawin dito.

Hindi raw naman kasi pupuwedeng tambakan na lamang ng lupa ang sinkhole kung guguho lamang muli ito oras na umulan.

Sakaling irekomendang wag nang patirhan ang nasabing bahay ay tiniyak niyang mayroon namang relocation site na pupuwedeng mapaglipatan sa nakatira dito kasama na ang hanggang 30 pamilya na naunang naapektuhan ng namumuong sinkhole sa iba pang mga barangay.

Makatatanggap din ng ayuda ang mga apektadong pamilya kabilang na si Mang Pepito.

Samantala, ayon kay Mercado ay hiningi na rin ng lokal na pamahalaan ang tulong ng Office of Civil Defense para maisurvey at tukuyin kung aling mga bahay at gusali sa bayan ng Taal na nakatayo ang may mga fissures o bitak nang sa gayo’y magawan ng karampatang aksyon. Habang isinusulat ang balitang ito ay nagpapatuloy ang nasabing survey.

ISANG BARANGAY SA TAAL, NAGKAROON NG SINKHOLE

đź“· Taal LGU

Rica Mae A. Magsino

Nangamba ang mga residente dahil sa pagguho ng lupa sa tapat ng isang bahay na posible umanong masabing sinkhole sa Brgy. Apacay, Taal, Batangas ngayong Mayo 20.

Sinasabing gumuho ang lupa dahil sa sunod-sunod na nangyaring pag-ulan.

đź“· Taal LGU

Kamakailan ay matatandaang binaha ang bayan ng Lemery na epekto rin ng ulan sa lugar noong Lunes.

Idineklara naman ng Philippine Atmospheric, Geophysical and Astronomical Services Administration (PAGASA) na simula na ng tag-ulan sa bansa noong Miyerkules dahil sa patuloy na pagbuhos ng ulan nitong mga nakaraang araw.

Kasalukuyang umiiral sa bansa ang Southwesterly Surface Windflow na siyang nagdudulot ng kalat-kalat na pag-ulan o thunderstorms sa kanlurang bahagi ng Nothern, at Central Luzon ayon sa PAGASA.

BADING TODAS SA BUGBOG NG 4 NA MENOR DE EDAD

Ylou Dagos

Nasawi ang isang   miyembro ng  LBGTQ matapos na ito ay pagtulung-tulungang bugbugin ng apat na menor de edad na lalaki sa Taal, Batangas noong Linggo ng madaling araw.

Kinilala ang biktima na si Malvin Araja,  alyas Marga, Janine at Eva,  isang bading.

Batay sa report ng Taal police station, nakasagutan ng biktima ang apat na binatilyo na may edad na 15 hanggang 16 pasado alas dose ng hatinggabi sa Brgy. Zone 5, sa nasabing bayan.

Binugbog ng apat ang biktima hanggang sa mawalan ito ng malay.

Isinugod ang biktima sa isang ospital sa lemery dahil sa pinsalang tinamo nito sa kanyang ulo.

Subalit binawian din ito ng buhay matapos ang kalahating oras  na nilalapatan ng lunas.

Inaresto naman ng awtoridad ang mga suspek at dinala sa tangapan ng DSWD sa bayan ng Lemery.

Hindi naman nagbigay ng pahayag ang mga suspek  kung ano ang pinagsimulan ng kaguluhan na nauwi sa pambubugbog nila  sa biktima.